Pedagogische ruimte
Betekenis ontstaat tussen mensen
Een verbeelding van wat in mijn onderzoek zichtbaar werdRuimte van Ontmoeting
Betekenis ontstaat tussen mensen
De student verschijnt niet in afzondering. Wat iemand durft te zeggen, proberen of veranderen, krijgt vorm in relatie.
Studenten vertelden dat nabijheid verschil maakte wanneer zij vastliepen. Niet omdat de docent het probleem oploste, maar omdat iemand bleef, luisterde en hun ervaring serieus nam. Tegelijk werd zichtbaar hoe kwetsbaar die nabijheid is. Dezelfde betrokkenheid die vertrouwen kan openen, kan het denken van de student ook onbedoeld overnemen.
Ontmoeting vraagt dat de ander niet verdwijnt achter mijn beeld van wat die nodig heeft.
Het model maakt zichtbaar wat in taal alleen gemakkelijk verborgen blijft.
Tijdelijke verbeelding
Hier komt het eigen LEGO-model van deze ruimte. Totdat het model is gebouwd, blijft de complete school zichtbaar als samenhangend onderzoekslandschap.Wat het LEGO-model zichtbaar maakt
Student en docent staan niet tegenover elkaar, maar delen een ruimte.
Het model verbeeldt geen gesprek waarin één persoon spreekt en de ander ontvangt. Studenten en docent staan rondom een gedeeld midden. De verschillen tussen hen blijven zichtbaar, maar niemand bevindt zich volledig buiten het geheel.
De nabijheid in het model opent de mogelijkheid om ervaringen te delen en betekenis samen te vormen. Tegelijk maakt die nabijheid ook kwetsbaar. Wanneer de docent het midden te sterk vult, kan ontmoeting opnieuw sturing worden. Wanneer de docent zich terugtrekt, kan het gedeelde midden leeg blijven.
Dit model maakt zichtbaar dat ontmoeting geen vriendelijke toevoeging aan begeleiding is. Zij vormt de pedagogische ruimte waarin een student kan spreken, worden tegengesproken en toch als eigenaar van de eigen ervaring aanwezig kan blijven.
Denkerstemmen die mijn analyse verdiepen en mijn blik blijven bevragen.
Leermeesters die met mij meelopen
Leermeesters die in deze ruimte met mij meelopen
Geen theorieblok, maar sporen van denkers die mij hielpen anders te kijken naar wat in deze ruimte zichtbaar werd.
Wat de student ervaart
Ik wil gezien worden zonder dat iemand mij overneemt.
- Ik durf meer te zeggen wanneer mijn ervaring serieus wordt genomen.
- Ik wil hulp kunnen ontvangen zonder mijn keuze uit handen te geven.
- Ik merk snel wanneer een antwoord eigenlijk al voor mij is ingevuld.
- Ik heb soms een andere vorm nodig om hoorbaar te worden.
- Ik ontwikkel mijn stem in de wisselwerking met anderen.
Wat deze ruimte van de docent vraagt
Nabij zijn zonder de ruimte te bezetten.
- Luisteren voordat de eigen duiding wordt toegevoegd.
- De eigen deskundigheid inzetten zonder haar tot eindpunt te maken.
- Verschil niet te snel gladstrijken.
- Zien wat stilte, aarzeling of weerstand mogelijk probeert te zeggen.
- Aanwezig blijven wanneer geen direct antwoord beschikbaar is.
De pedagogische beweging
Van spreken voor de student naar spreken met de student.
De pedagogische beweging zit niet in minder betrokken zijn. Zij zit in anders betrokken zijn. De docent blijft deskundig en verantwoordelijk, maar gebruikt die positie om de stem van de student te openen, te verdiepen en soms te onderbreken, niet om haar te vervangen.
Uit mijn analyse
Nabijheid bleek zowel bedding als risico.
In mijn analyse werd zichtbaar dat studenten ruimte ervoeren wanneer zij zich gezien en serieus genomen voelden. Tegelijk zag ik dat mijn eigen behoefte om te helpen soms sneller was dan het denken van de student. Mijn antwoord kon beweging brengen, maar ook het einde worden van een vraag die nog van de student zelf had kunnen blijven.
Een vraag om mee te nemen